Mynd i’r Afael â Thlodi Plant a Hybu Cydraddoldeb drwy Chwaraeon Cymunedol

Ein gwaith craidd ni yw sicrhau bod plant, pobl ifanc ac oedolion yn cymryd rhan mewn chwaraeon a, lle bo hynny'n briodol, yn cael cefnogaeth i ragori.          

Rydym yn credu y dylai pob plentyn a pherson ifanc allu cymryd rhan mewn chwaraeon ac elwa ohonynt. Mae'n rhaid i ni sicrhau ein bod ni'n mynd ati i weithio gyda'n partneriaid, yn rhai traddodiadol, fel awdurdodau lleol a chyrff rheoli, a'r rhai llai traddodiadol, er mwyn goresgyn neu leihau rhwystrau sy'n atal cyfranogiad ymhlith plant a phobl ifanc sy'n byw mewn tlodi.

Mae data o'n harolygon ni'n dangos bod plant, pobl ifanc ac oedolion sy'n byw mewn ardaloedd mwy difreintiedig yn llai tebygol o gymryd rhan mewn chwaraeon, gydag oedolion yn llai tebygol hefyd. Nid ydym yn derbyn bod y ffigurau cyfranogiad hyn yn anochel ac rydym yn ymroddedig i barhau â'n gwaith gyda'n partneriaid er mwyn sicrhau bod cyfleoedd chwaraeon yn cael eu hannog yn frwd fel rhan o brofiad bywyd ehangach, a bod y blwch cyfranogiad rhwng y rhai sy'n byw mewn tlodi a'r rhai nad ydynt yn cael ei gau.

Rydym yn cefnogi'n gryf y farn na ddylid edrych ar dlodi mewn termau economaidd yn unig. Yn hytrach, dylid rhoi sylw hefyd i dlodi cyfleoedd a thlodi dyheadau. I'r diben hwn, rydym wedi llunio Strategaeth Tlodi Plant sy'n cyd-fynd â'r ddogfen hon ac yn datgan beth rydym ni, yn Chwaraeon Cymru, am ei wneud i chwarae ein rhan mewn dileu tlodi plant yng Nghymru.

Bydd y gwaith hwn hefyd yn cyd-fynd â'n gwaith ehangach ni ar gydraddoldeb ac ar sicrhau bod chwaraeon yn weithgaredd y gall plant, pobl ifanc ac oedolion yng Nghymru ei fwynhau'n ddiogel. Bydd y meysydd hyn yn ffurfio themâu yn ein trafodaethau ni gyda phartneriaid am ein cynlluniau a'n gweithgareddau i ddatblygu chwaraeon.

Ein Hymrwymiadau Tlodi Plant a Chydraddoldeb

Datblygu a darparu sylfaen o dystiolaeth

• Sicrhau bod y data rydym ni'n ei gasglu drwy gyfrwng ein harolygon cenedlaethol ar oedolion, plant a phobl ifanc yn darparu i ni sail ystadegol gadarn fel tystiolaeth o lefelau cyfranogiad mewn cymunedau difreintiedig.
• Dwyn ymchwil at ei gilydd i edrych ar y rhwystrau sy'n atal cyfranogiad mewn cymunedau difreintiedig a pha amodau sy'n angenrheidiol ar gyfer cynyddu cyfranogiad yn y cymunedau hyn, er mwyn helpu gyda dealltwriaeth ein partneriaid o'r gwahanol ddulliau o weithredu.
• Rhoi blaenoriaeth i ddosbarthu arferion gorau mewn perthynas â chynyddu cyfleoedd a chyfranogiad mewn cymunedau difreintiedig, fel rhan o rôl ehangach Chwaraeon Cymru o ddarparu sylfaen o dystiolaeth ar gyfer datblygu chwaraeon.

Manteisio i'r eithaf ar effaith chwaraeon ar blant a phobl ifanc sy'n byw mewn tlodi

• Gweithio gyda'n partneriaid er mwyn sicrhau bod mynd i'r afael â thlodi plant yn thema graidd yn ein gwaith cynllunio ar y cyd, gan adlewyrchu unrhyw gynlluniau tlodi plant lleol sydd yn eu lle eisoes.   
• Datgan a blaenoriaethu gwaith gyda phartneriaid lleol statudol, gwirfoddol a phreifat sy'n gweithio mewn cymunedau difreintiedig, er mwyn sicrhau'r manteision gorau posibl yn sgil chwaraeon i fywydau plant, pobl ifanc a theuluoedd yn y cymunedau hynny.

Darparu hyfforddiant i'n staff a'r sector ehangach, a'u cefnogi

• Darparu hyfforddiant i ddechrau i holl Uwch Swyddogion Chwaraeon Cymru sy'n delio â'r campau unigol ac sy'n gweithio gyda phartneriaid ar dlodi plant, y ddyletswydd ar Chwaraeon Cymru a sut gallwn ni weithio gyda'n partneriaid i sicrhau'r cyfraniad gorau posibl gan chwaraeon. Gellir sicrhau bod yr hyfforddiant hwn ar gael wedyn i bartneriaid, fel y bo'n briodol ac yn ôl yr angen.

Gweund yn fawr o'r potensial i gyflawwni llwyddiant elitaidd

• Gweithio gyda'n cyrff rheoli er mwyn sicrhau nad yw byw mewn tlodi yn rhwystr sy'n atal talent a'i datblygiad, gan gynnwys edrych ar leoliad yr academïau talent a mynediad i hyfforddiant a chefnogaeth briodol.

Ehangu'r gweithlu chwaraeon

• Gweithio gyda phartneriaid er mwyn eu hannog i ddatblygu strategaethau gwirfoddoli sy'n edrych y tu hwnt i recriwtio traddodiadol a thuag at bartneriaethau newydd sy'n gallu darparu sgiliau newydd i'r rhai sy'n byw mewn cymunedau difreintiedig, yn ogystal â gwella cyfleoedd gwaith yn y dyfodol.

Datyblygu nodau cydraddoldeb allweddol ar gyfer cynllun cydraddoldeb sengl 

• Datblygu a gweithredu gwaith i gyflwyno cyfleoedd cyfartal ar gyfer y 9 nodwedd a warchodir a ddiffinnir yn Neddf Cydraddoldeb 2010: oedran; anabledd; ailbennu rhywedd; beichiogrwydd a mamolaeth; ethnigrwydd; crefydd a chred; rhywedd; tueddfryd rhwyiol; priodas a phartneriaeth sifil.